Реклама в Интернет     "Все Кулички"
  Мы – нацыя!
 
 
Брама сайта

“Усіх чыноўнікаў магчыма павярнуць да мовы” Друк E-mail
05.10.2016 | 16:55 |
Глеб Лабадзенка распавёў, як змагаецца з чыноўнікамі за беларушчынуГлеб Лабадзенка распавёў, як змагаецца з чыноўнікамі за беларушчыну.

Глеба Лабадзенку ў Беларусі ведаюць ня толькі як аўтара цікавых газэтных тэкстаў і бліскучага блогера, сябра славутай сямʼі князёў Радзівілаў і заснавальніка курсаў беларускай мовы. Ад імя Лабадзенкі дрыжаць менскія чыноўнікі, прычым ня толькі дробныя начальнікі камунальных гаспадарак, але і чыны ў пагонах з ДАІ ці з Дэпартамэнту грамадзянства і міграцыі МУС, супрацоўнікі іншых міністэрстваў.

Іх можна зразумець: каму патрэбны галаўны боль - адказваць грамадзяніну па-беларуску? Тым больш скаржнік на гэтым не спыняецца, а патрабуе, прыкладам, замяніць на беларускі варыянт усе пячаткі, якімі ўпрыгожаны ягоны пашпарт. У тым ліку адзнакі пра дзяцей ды пра рэгістрацыю шлюбу. З гісторыі пра гэты штамп Глеб Лабадзенка пачаў свой расповед пра тое, як змагаецца з чыноўнікамі за беларушчыну, паведамляе «Радыё Свабода».

«Жонка, калі радасна паведаміў, што дамогся скасаваньня ў пашпарце штампу пра шлюб, чую, не абрадавалася. Але хутка паставілі новы, ужо па-беларуску. Раней замяніў на беларускі варыянт правы кіроўцы, тэхпашпарт на аўтамабіль. Правы не мяняю на новы ўзор, маленькія, бо ў старых мне зрабілі цудоўную памылку. Усім аддзелам перакладалі з рускай на беларускую мову і напісалі пра акуляры, што мушу імі карыстацца за рулём „обовязкова". Сьмех!

Але калі сурʼёзна, дык усіх чыноўнікаў магчыма павярнуць да мовы, прычым большасьць хутка ўспамінае, што да 10 клясы вучылі, ведалі і добра могуць карыстацца матчынай мовай. Вось толькі ім патрэбны штуршок», - кажа Глеб Лабадзенка.

Мы ехалі ў ягоным аўто на суд у Стоўпцы. Там меліся вынесьці рашэньне па адміністрацыйнай справе дырэктара мясцовай аўтазапраўкі № 6 United Company Віталя Кулака, які, паводле міліцэйскага пратаколу, парушыў заканадаўства аб распаўсюдзе інфармацыі. Пасьля суду, які так і не адбыўся, Глеб Лабадзенка распавёў больш падрабязна, з чаго пачалася ягоная цяжба з аўтазапраўкай, а таксама патлумачыў, чаму ўвогуле займаецца гэтай справай - піша скаргі на чыноўнікаў.

- 21 жніўня я праяжджаў міма гэтай запраўкі, бо тут непадалёк наша лецішча, і вырашыў заехаць і папіць кавы. Зайшоў, гляджу, а тут ідзе канал «Расія-24». Для мяне гэта прынцыповая рэч, таму папрасіў пераключыць, бо не хачу гэты канал глядзець увогуле. На што мне бармэнка адказала, што ім забаронена гэты канал пераключаць, загад кіраўніцтва.

Добра, адразу папрасіў кнігу скаргаў. Напісаў і паехаў.

Назаўтра пазваніў дырэктару гэтай запраўкі Кулаку В.В. і кажу, што ўчора адбылася вось такая сытуацыя. Не паказваюць іншыя каналы, а толькі «Расія-24», і спасылаюцца на ваш загад. Што гэта, пытаюся, за загад? З чым гэта зьвязана?

Ён тлумачыць, што яны лічаць, нібыта гэты канал найбольш поўна адлюстроўвае інфармацыйную карціну дня. Кажу яму: а навошта мне, жыхару Беларусі, навіны Тулы, Разані, Урупінску і гэтак далей? Кажа, што ня толькі з Расеі, з усяго сьвету навіны паказваюць.

Пасьля гэтага я напісаў зварот на сайт гэтай United company і выставіў яго ў Фэйсбуку. Ніякага адказу абсалютна не атрымаў. Мяне гэта абурыла, і таму я вырашыў зьвяртацца далей. У тым ліку напісаў у Міністэрства інфармацыі і сувязі, у аддзел ідэалёгіі Стаўпецкага райвыканкаму.

Зрэагавалі абсалютна ўсе органы. Першым мне нават прыйшоў адказ са Стаўпецкага РУУС, бо Мінінфармацыі перадало скаргу ў міліцыю. У іхнім адказе паведамлялася, што ўжо праведзеная праверка і справа перададзеная ў суд. І было напісана, па якім артыкуле. Адкрыў гэты артыкул, а там усё пра распаўсюд тэлеканалаў.

Потым спадарыня зь Міністэрства інфармацыі, якая займалася маёй скаргай, патлумачыла, што тут ёсьць два моманты парушэньня. Першы - трансьляваць у публічнай прасторы любы тэлеканал можа толькі той, хто атрымаў адпаведную ліцэнзію ад Міністэрства інфармацыі. Апроч дзевяці каналаў гэтак званага сацыяльнага пакету. Па-другое, існуе сьпіс замежных тэлеканалаў, якія ня маюць дазволу на трансьляцыю ў Беларусі, зрэшты, як і «Белсат». Дык вось «Расія-24» таксама ў гэтым сьпісе.

Таму справа была перададзеная ў суд, і парушальніку пагражае ад 20 да 50 базавых велічынь штрафу.

- Суд сёньня не адбыўся, нечакана справу нібыта адправілі на дапрацоўку, і вы выказалі меркаваньне, што альбо забаяліся публічнасьці, альбо дапамагаюць дырэктару пазьбегнуць адказнасьці. Чаму вам гэтак важна, каб дырэктара пакаралі?

- Справа ня толькі ў штрафе. Мне важна, каб яго прызналі вінаватым. Ужо адзін раз прагучала, што канал «Расія-24» нельга паказваць. Таму вельмі важна стварыць прэцэдэнт, калі будзе судом пастаноўлена, што канал «Расія-24» пакуль што паказваць у Беларусі не дазволена. Можа, яны далей атрымаюць акрэдытацыю, але пакуль што гэтак.

Але, мяркую, нават калі гэты стаўпецкі суд усё адкруціць, ужо ніводная іншая запраўка, ніводнае іншае публічнае месца ня зможа далей паказваць гэты канал. Бо толькі сацыяльны пакет з 9 каналаў, у якім няма «Расіі-24», можна паказваць безь ліцэнзіі, а ўсё астатняе - не, калі ты не рэтрансьлятар тэлеканалаў. Пра гэта цяпер усе ведаюць і могуць на гэтае правіла спасылацца.

- На якіх прынцыпах грунтуецца гэтая ваша пазыцыя? Вы змагаецеся за мову, за нейкую ідэю? Ці супроць нечага пэўнага?

- Лічу, што ў нас вельмі нізкі ўзровень грамадзянскай сьвядомасьці, а грамадзянская супольнасьць - гэта вельмі важная рэч, пра стварэньне якой павінен дбаць кожны з нас. Адвечна нашы людзі ўсё рабілі талакой. І тое, што цяпер мы такія разасобленыя - кагосьці аднаго бʼюць, а ўсе астатнія сядзяць і маўчаць - гэта вынік, ён ня сам сабой утварыўся. Між тым кожны павінен адчуваць, што ў ягоных сілах спрабаваць, пільнаваць і ўплываць на некаторыя рэчы. Вось я кіруюся такім прынцыпам, што калі можаш не прайсьці міма, дык не праходзь. Калі бачыш праблему, дык паспрабуй вырашыць яе дасяжнымі табе спосабамі. Хтосьці палянуецца, хтосьці падумае - ай, цырк нейкі, клаўнада, ці варта гэтым займацца, пісаць звароты і гэтак далей. А я лічу, што гэта важна.

- І вы знайшлі ахвяру ў выглядзе тэлеканала «Расія-24»?

- Што да гэтага канала, дык для мяне зразумела, што гэта пытаньне нацыянальнай бясьпекі. Бо тут мы маем прапаганду краіны, якая вядзе вайну з нашым суседам, і паказ канала «Расія-24» тут - гэта працяг інфармацыйнай вайны. Безумоўна, дзяржава найперш павінна дбаць, каб з кожнага рупара прапаганда іншай дзяржавы не лілася. Калі ўжо падыходзіць зь дзяржаўнага пункту гледжаньня, дык там, на запраўцы, можа вісець канал БТ. Але калі дзяржава ня дбае пра гэта, дык і я ня буду дбаць пра канал БТ, але я буду дбаць пра тое, што канал «Расія-24» у нас гучаць не павінен.

- А што дае ваша змаганьне з чыноўнікамі за беларускамоўныя дакумэнты? Гэта для вас змаганьне за Канстытуцыю, атрыманьне задавальненьня ці прыклад іншым?

- Ведаеце, я прынцыпова стараюся мімаходзь, там, дзе мне патрэбна аформіць якія дакумэнты ці дзе трэба кантактаваць зь якімі органамі, нагадваць усім пра існаваньне беларускай мовы.

Прыкладам, я вось атрымаў на аўтамабіль усе дакумэнты беларускамоўныя: тэхпашпарт, правы, страхоўку. Тэхпашпарт калі мне выдавалі, дык міліцэйскі начальнік сказаў, што гэта першы ў Менску тэхпашпарт па-беларуску.

Але тады ў мяне паўстае пытаньне: а дзе ўсе астатнія беларускамоўныя людзі, якія пішуць у камэнтарах, у Фэйсбуку, якія размаўляюць нібыта па-беларуску? Атрымліваецца, што калі яны трапляюць да якога клерка ці сакратаркі, дык адразу мову губляюць?

Вельмі важна ўсьведамляць, што ваша прынцыповасьць у моўным пытаньні - ваш маленькі падарунак беларускай мове. Не прайдзіце міма, выдаткуйце пяць хвілін свайго часу дзеля мовы. Прычым гэта ж ня трэба біцца, кашулю на сабе драць, лаяцца - проста выдаткаваць некалькі хвілін свайго часу. І нешта зрушыцца зь месца.

Мяркую, гэтак кожны можа падумаць, што асабіста можна зрабіць для мовы. Хтосьці можа подпісы зьбіраць, як Зьміцер Дашкевіч, хтосьці пасты ў «Фэйсбуку» рабіць гнеўныя. Але ёсьць і іншыя мэханізмы, яны існуюць на паперы, але мы іх чамусьці не выкарыстоўваем.

У нас людзі проста напішуць камэнт, зробяць пост і думаюць, што ўжо ўсё, яны з гідрай пазмагаліся. Хіба гэтага дастаткова? Калі ласка, вам дзяржава ў выглядзе законаў дае інструмэнты.

Канечне, у нас законы працуюць далёка не заўсёды, але, як паказвае практыка, калі быць настойлівым і ведаць гэтыя законы, ведаць, куды зьвяртацца, як адфармуляваць, дык можна нешта пэўнае зрабіць. Ці прынамсі паспрабаваць зрабіць, перш чым плакаць, што ў нас нічога па-беларуску няма.

- Вы вось кажаце, што гэтае змаганьне няшмат часу патрабуе. Але хто ня ведае нашых бюракратаў - аднаго зачапі, другога, вось і пашкадуеш, што зьвязаўся. Хіба ня гэта спыняе людзей?

- Ды не, часу ня шмат, але настойлівасьць патрэбная. Сам запіс у кнізе скаргаў патрабуе тры хвіліны. Але трэба спыніцца, адкласьці нейкую сваю справу, каб гэты запіс зрабіць, і быць гатовым да далейшага.

А далей мне прыходзіць адказ па-руску, а я ўжо адразу ведаю, што гэта парушэньне закону, бо адказваць трэба на той мове, на якой зьвярнуўся чалавек. Мы на сайце movananova стварылі адмысловы разьдзел пра абарону моўных правоў, дзе сабралі асноўныя пункты законаў, якія рэгулююць ужываньне беларускай мовы. І прадугледжваюць адказнасьць за адмаўленьне ў беларускай мове дзяржструктурамі, афіцыйнымі органамі і гэтак далей. І таму я адразу адкрываю гэтую закладачку, гляджу, які пункт закону парушаны, і тут жа пішу зварот у пракуратуру, адміністрацыю раёну ці ў міліцыю, што адбылося парушэньне закону, калі ласка, гэта ўсё папраўце.

Гэта няшмат часу забірае. Найбольш часу забірае пайсьці на пошту і адправіць заказны ліст, бо на электронныя звароты, як паказвае мая практыка, не адказваюць. У большасьці выпадкаў. Тэлефануеш, а там адказваюць, што не атрымлівалі, ці што «Мы вам высылалі адказ. А да вас не дайшоў? Ай-я-яй». То бок усе органы абавязаныя адказваць на электронныя звароты, але могуць заўсёды спаслацца на тэхнічныя прычыны і гэта робяць.

Але калі быць настойлівым, паўтараю, можна дамагчыся і адказу па-беларуску, і выпраўленьня да лепшага. Вось ад гэтага задавальненьне, а не ад таго, што чыноўнікі нэрвуюцца.

www.charter97.org
 
« Папяр.   Наст. »
БелСаЭс «Чарнобыль»

НАВЕЙШЫЯ ПУБЛІКАЦЫІ :

Матей Радзивилл: «Беларусь – очень близкая для меня страна»
АДВЕЧНАЕ | Гістарычны матыў


Об истории и современности знаменитого польско-белорусского дворянского рода Радзивиллов «Историческая правда» беседует с князем Матеем Радзивиллом. - Пан Матей, расскажите, пожалуйста, к какой ветви Радзивиллов Вы относитесь? - Все, ныне...
Сяргей Панізьнік. Палуба Калюмба
ТВОРЫ | Пісьменнік і час


  Згодна з легендай, якая ходзіць за акіянам, амерыканскі кантынент адкрыў 500 гадоў таму мораплавацель -- нехта народжаны на нашай зямлі у дзяржаве Вялікім Княстве Літоўскім. Наш зямляк, паэт Янка...
Васіль Якавенка: "Пакутны век". Да 10-годдзя выдання
КНІГІ | Нятленнае


Фільм, зняты Уладзімірам Каравацк ім ў 2007 годзе, аб чытацкай канферэнцыі ў Мінску па кнізе-трылогіі беларускага пісьменніка Васіля Якавенкі "Пакутны век", упершыню апублікаванай у 2006-м годзе. Мантаж відэа ў 2017...
Васіль Якавенка: Б’е набатам інерцыя чарнобыльскай безадказнасці!
ДЗЯРЖАВА І МЫ | ПостЧарнобыль


Ён заўжды быў і застаецца чарнобыльцам – ад пачатку нараджэння Зоны. Дзе ў зоне ж адчужэння апынуліся яго родныя Васілевічы. Пасля былі шматлікія падарожжы па забруджаных радыяцыяй раёнах. У 1991-96...
“Крывіцкія руны - ІІ”
КНІГІ | Нятленнае


Крывіцкія руны : вып. ІІ, беларускі культурны мацярык у Латвіі. / уклад., прадм., камент. М. Казлоўскага, С. Панізьніка. - Мінск : Кнігазбор, 2017. - 452 с. ISBN 978-985-7180-05-9. У том выбраных твораў «Крывіцкія...
Глядзець вачыма будучыні
ТВОРЫ | Пісьменнік і час


Шмат гадоў назад у газеце "Голас Радзімы" (№ 50-52, 30 снежня 2004 года) была апублікавана гутарка сябра ГА "МАБ" Веранікі Панізьнік з прафесарам факультэта германістыкі і славістыкі ва ўніверсітэце канадскага горада...
БелАЭС: чаго баіцца МАГАТЭ?
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Беларуская АЭС


Астравецкая АЭС цалкам адпавядае стандартам МАГАТЭ, сцвярджае афіцыйны Менск. Са справаздачаў экспертных місіяў гэтай арганізацыі ў Беларусь, аднак, вынікае іншае. На думку агенцтва, Дзяржатамнагляд Беларусі - няздольны забяспечыць бяспеку...
Ярослав Романчук: Беларусь медленно, но верно избавляется от нефтяного проклятья
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Экалогія


Конфликт с Россией вокруг цены на энергоресурсы избавит Беларусь от нефтяного проклятья и, если не помешает АЭС, вынудит инвестировать в зеленую экономику и в развитие возобновляемых источников энергии. Как заявил...
Правда ли, что на самом деле Путин - богатейший человек в мире?
ДЗЯРЖАВА І МЫ | SOS-паралелі


После 17 лет пребывания у власти российский лидер владеет "состоянием в размере 200 млрд долларов, 58 самолетами и вертолетами, а также 20 дворцами и загородными виллами" "Возможно, российский президент Владимир...
Пралегамены да канструявання беларускага нацыяналізму
АДВЕЧНАЕ | Гістарычны матыў


Анатоль Астапенка У кожнай сучаснай дзяржаве кожнынармальны грамадзянін ад пачатку нацыяналіст. Быць нацыяналістам - гэта нармальны стан чалавека. Чалавека без свайго нацыянальнага пачатку на Зямлі проста не існуе. Кожны нараджаецца альбо...
Творчыя арганізацыі патрабуюць перагляду Пастановы №7
АДВЕЧНАЕ | Гістарычны матыў


ГА "БАЖ", РГА "Беларускі ПЭН-цэнтр", ГА "Саюз беларускіх пісьменнікаў" звярнуліся ў Міністэрства культуры з просьбаю патлумачыць чаму гэтыя арганізацыі не ўвайшлі ў спіс творчых саюзаў. Разам з тым іншыя...
Литвинизм и Белая Русь
АДВЕЧНАЕ | Даследаванні


Вадим ДЕРУЖИНСКИЙ В российской прессе появилась статья минчанина, кандидата политических наук Николая Малишевского (1977 г.р.) «Литвинство и Белая Русь». Автор в традициях сталинизма лишает Беларусь и беларусов права на свою...
РЕАЛЬНАЯ ДЕЙСТВИТЕЛЬНОСТЬ «ПУТИНЛЭНДА»
ДЗЯРЖАВА І МЫ | SOS-паралелі


На Западе много десятилетий тому назад придумали парк аттракционов под названием «Диснейлэнд». Задумка была оригинальна и проста одновременно: каждый обыватель «западного рая» (при наличии небольшого количества «баксов» в кармане)...
Член-карэспандэнт НАН Беларусі Аляксандр Лукашанец прапанаваў меры па падтрымцы беларускай мовы
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


У Беларусі неабходна прыняць меры па падтрымцы нацыянальнай мовы для забеспячэння рэальнага раўнапраўя дзяржаўных моў у сітуацыі двухмоўя, зацверджанага Канстытуцыяй. Такое меркаванне выказаў на прэс-канферэнцыі 17 лютага першы намеснік дырэктара...
Удзельнікі акцыі ў Бабруйску выставілі ўльтыматум уладам
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


У Бабруйску 26 лютага на мітынгу супраць дэкрэту № 3, які адбыўся на цэнтральнай плошчы горада, прыняло ўдзел больш за 1000 чалавек. Распачаў мітынг і быў яго вядоўцам сустаршыня Беларускай...
«Круглый стол» с тремя неизвестными. Чапай думу думает
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


Вопрос о будущем одного человека должен уступить место вопросу о будущем всей страны. Митинг возмущенных «тунеядческим» декретом белорусов завершился мирно, и Александр Лукашенко, улетевший в Сочи, получил возможность спокойно подумать....
Пресловутый «русский мир»
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


Вадим Деружинский   Уважаемые коллеги! Не смог промолчать, видя, какой дурдом вы тут обсуждаете. Некий господин Костян С. И. называет себя «председателем Белорусского славянского комитета». Поскольку славяне - понятие сугубо...
Алег Трусаў. «Гісторыя сярэднявечнай Еўропы (V–XV стагоддзі)» [Паноўлена]
КНІГІ | Нятленнае


Гісторыя - гэта навука аб развіцці чалавечага грамадства. якая вывучае мінулае чалавецтва ва ўсёй яго канкрэтнасці і раз-настайнасці. У сувязі з гэтым гісторыя складаецца з сусветнай (усеагульнай) гісторыі і...
Краснасельскі краязнаўца
АДВЕЧНАЕ | Асоба


Мінае 80 гадоў з дня нараджэння (11.01.1937) Верацілы Міхася, сына Уладзіміра з пасёлка Краснасельскі ў Ваўкавыскім раёне. 40 гадоў прайшло, як я пазнаёміўся з магутным краязнаўцам, дасціпным гумарыстам-фалькларыстам, рэстаўратарам, нумізматыкам,...
если бы Вы стали президентом Беларуси
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


Вадим Дзеружинский ПОЗИЦИЯ. По поводу вопроса "Главный вопрос к Вам: если бы Вы стали президентом Беларуси, то какие бы вы предприняли действия для процветания этой крайне бедной природными ресурсами...
Joomla! Ukraine

КОЛЬКІ СЛОЎ НА БРАМЕ САЙТА :

Народ і нацыя: Колькі слоў на Браме сайта
|


Шаноўныя, перад вамі спроба адкрытай і шчырай размовы пра найбольш важнае і надзённае, што даўно паўстала і востра стаіць перад нашым народам, цяпер — асабліва, — ратаваць сябе ў супольнасці, у суладдзі, берагчы і развіваць творчы дух народа і нацыі. Я ведаю, што гэтыя словы і тое, што за імі стаіць, дойдзе далёка не да кожнага розуму,...
Інстытут Нацыянальнай Памяці (ІНП)
|


Памяць народа – перадумова для далейшага яго развіцця ў грамадзянскай супольнасці і выканання ім ролі крыніцы ўлады і крыніцы дзяржаўнасці. Інстытут Нацыянальнай Памяці (ІНП) ёсць грамадзянская ініцыятыва па выяўленні і раскрыцці найвыдатнейшых старонак беларускай гісторыі, абароне этнакультурных каштоўнасцей і выкрыцці злачынстваў супраць свайго народа, калі б яны ні былі ўчыненыя. Ніжэй прыводзяцца і іншыя вытрымкі з палажэння Аргкамітэта...
Joomla! Ukraine

Новыя каментары :

КОЛЬКАСЦЬ ПРАЧЫТАНЫХ СТАРОНАК 
з 1 снежня 2009 года

КОЛЬКАСЦЬ НАВЕДВАЛЬНІКАЎ САЙТА 
mod_vvisit_counter Сёння 1137
mod_vvisit_counter Учора 1245
mod_vvisit_counter На гэтым тыдні 2382
mod_vvisit_counter У гэтым месяцы 21813
Каталог TUT.BY