Реклама в Интернет     "Все Кулички"
  Мы – нацыя!
 
 
Брама сайта arrow АДВЕЧНАЕ arrow Мова

Мова
Наперадзе чарговы перапіс насельніцтва Друк E-mail
06.03.2009 | 15:28 |

Савецкі плакат 1939 г.Задача: беларусам застацца беларусамі!

Заява ГА "Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны"

У Беларусі распачалася кампанія па правядзенні агульнага чарговага перапісу насельніцтва, які пройдзе з 14 па 24 кастрычніка 2009 года.

У сувязі з гэтым ТБМ адзначае наступныя недакладнасці і парушэнні:

Чытаць далей...
 
Эксперты ЮНЕСКО полагают, что белорусский язык находится в опасности Друк E-mail
02.03.2009 | 20:03 |

UNESCOВ 2002 и 2003 годах ЮНЕСКО обратилась к международной группе лингвистов с просьбой разработать рамки для определения жизнеспособности языков. Эта работа была выполнена, и, в соответствии с разработанными экспертами критериями, был составлен атлас «Мировые языки в опасности». Судя по данным ЮНЕСКО, белорусский язык тоже нуждается в спасении.

Чытаць далей...
 
Айчыннае тэлебачанне зробіць яшчэ пяць крокаў да беларускасці Друк E-mail
06.02.2009 | 10:37 |

Фота прэс-службы БТРКЧакаем новых праграм і фільмаў на роднай мове?

Днямі адбылася сустрэча старшыні Таварыства беларускай мовы імя Францыска Скарыны Алега Трусава і старшыні Белтэлерадыёкампаніі Аляксандра Зімоўскага. Пасля яе СМІ гучна затрубілі - айчыннае тэлебачанне значна больш "беларусізуецца". Значыць, прыхільнікі роднай мовы нарэшце дамагліся свайго!

У старшыні БТРК на гэты конт крыху іншае меркаванне - так, сустрэча адбылася па ініцыятыве ТБМ, і па 5 з 7 прапанаваных пунктаў па пашырэнні ўжытку беларускай мовы было дасягнутае пагадненне: "Мы прынялі тыя пункты, якія не супярэчаць палітыцы нашых тэлеканалаў. Але ніякіх ультыматумаў ніхто не ставіў, сустрэча праходзіла як нармальнае рабочае абмеркаванне. І нават калі б ТБМ звярнулася да нас раней, вынік быў бы такі ж - бо павелічэнне колькасці беларускамоўных праектаў было ў нашых планах".

Чытаць далей...
 
Школа ці шкода? Шкода!.. Друк E-mail
17.01.2009 | 21:13 |
Школа ці шкода? I гэты абсурдны эксперымент над дзецьмі называецца «рэформа»

Скажам проста, без рэверансаў: замест таго, каб ступіць крок наперад, як гэта павінна быць пры рэформах, наша школа насамрэч зрабіла два крокі назад. Гэтая зусім марная прыдумка ставіць сябе адразу ў супрацьлеглую якасць - у антырэформу, псеўдарэформу, якая, не ліквідавала ранейшыя памылкі і паспешліва робіць новыя...

Дарагая эканомія

У новай "рэформе", абрынутай на нашу школу, кідаюцца ў вочы некалькі істотных хібаў.

Ненавуковасць. Ні ў беларускай, ні ў сусветнай педагогіцы не знойдзеце вы абгрунтавання шкоднасці ці малаэфектыўнасці профільнага, паглыбленага навучання. Яшчэ ў 1999 годзе навукоўцы параўноўвалі замежны досвед сярэдняй школы з нашым і прыйшлі да пераканання, што і ў беларускай школе магчымы адыход ад дзяржаўнай манаполіі і стымуляванне новых мадэляў школы; імкненне да еўрастандартаў і эквівалентнасці дакументаў аб агульнай адукацыі; інтэнсіўная спецыялізацыя асобных школ у адпаведнасці з актуальнымі грамадскімі і выхаваўчымі мэтамі; цеснае адзінства школьнай і тэхналагічнай падрыхтоўкі аж да рэалізацыі політэхнічнага навучання.

Гэтым навукова вывераным прынцыпам супярэчаць сённяшнія змены.

Чытаць далей...
 
Антынацыянальную палітыку за лозунгамі не схаваеш Друк E-mail
18.12.2008 | 13:37 |

Леанід ЛычЗацяжны характар дзяржаўнай антынацыянальнай палітыкі ў сферы духоўнага жыцця краіны самым адмоўным чынам уплывае на этнічную самасвядомасць яе тытульнага народа - беларусаў. Шматгадовая русіфікацыя спрычынілася да таго, што ў абсалютнай большасці сучасных беларускіх сем'яў не гучыць беларуская мова. Не чуюць ці мала чуюць яе ў дашкольных, школьных установах, універсітэтах, гімназіях, каледжах, ліцэях, вучылішчах прафесійна-тэхнічнага профілю, па радыё і тэлебачанні, падчас правядзення афіцыйных святочных, агітацыйна-прапагандысцкіх, культурна-асветніцкіх мерапрыемстваў, паказу драматычных, оперных спектакляў, дэманстрацыі кіно, выступленняў эстрадных спевакоў і г.д. Словам, свядома, планава, на дзяржаўным узроўні робіцца ўсё, каб беларус не адчуваў сябе беларусам, хаця і жыве ён не на чужыне, а ў роднай бацькоўскай хаце.

Чытаць далей...
 
Пухавіцкі раён: стан адукацыі Друк E-mail
29.10.2008 | 16:49 |

Алесь ЛозкаВясной 2008 года па ініцыятыве грамадскага дзеяча і пісьменніка Васіля Якавенкі ў школах Пухавіцкага раёна Менскай вобласці праводзілася анкетаванне. Кіраўніцтву адукацыйных устаноў прапаноўвалася адказаць на некаторыя пытанні, звязаныя з дзейнасцю школы ў беларускамоўным рэчышчы. Да гонару раённага кіраўніцтва па адукацыі мерапрыемства было падтрымана ім і ініцыятыўная група атрымала неабходныя звесткі ад 36 школ. Нягледзячы на тое, што адказнымі за інфармацыю былі кіраўнікі ўстаноў, нам няма асаблівых падстаў для недаверу, пытанні ж былі не правакацыйнымі.

Як выявілася, у раёне функцыянуе 8 школ з рускай мовай навучання і 28 - з беларускай. Як і ўсюды ў Беларусі, найбольш вялікія ўстановы размешчаны ў горадзе, гарадскіх пасёлках і вялікіх вёсках. Гэта - у раённым цэнтры адзіная гімназія (656 дзяцей) і чатыры СШ (611+729+436+451), а таксама школы ў Дружным (926), Свіслачы (477), Рудзенску (334) і Праўдзінску (245). Аднак трэба заўважыць, што на Пухавіччыне навучаецца па-беларуску амаль 47,3 % школьнікаў, а гэта перавышае адпаведныя агульнастатыстычныя паказчыкі па Беларусі (20,9%) і вобласці (36,4%), якая займае лідыруючае становішча. Гэта ж не Магілёўская вобласць, дзе па-беларуску навучалася 17.9%, і не Гомельская (17%). Шкада, што ў нас няма звестак аб наборы ў першыя класы, якія добра характарызуюць перспектыву.

Чытаць далей...
 
Васіль Якавенка "УЦІСК І РАЗБУРЭННЕ" Друк E-mail
08.06.2008 | 11:37 |
Або Як Мінадукацыі Рэспублікі Беларусь выконвае рэкамендацыі ЮНЕСКА аб захаванні і далейшым развіцці мовы карэннага насельніцтва
Год таму стаяла такое ж сонечнае, лагоднае і цёплае лета. У Доме літаратара на Фрунзе 5 у Мінску, дзе праходзіў Міжнародны сімпозіум  аб разнастайнасці моў і культур у кантэксце глабалізацыі, было таксама шмат цеплыні і не меней даверу, сардэчнасці ва ўзаемаадносінах гасцей і гаспадароў гэтага найважнага форума, які правадзіўся пад эгідай ЮНЕСКА і ў якім прымалі ўдзел вучоныя, мовазнаўцы, культуролагі, гісторыкі, філосафы ды, само сабой, літаратары больш чым з 20 краін свету. Сам пан Каіціра Мацуура, Генеральны дырэктар арганізацыі ААН па адукацыі, навуцы, культуры (ЮНЕСКА), прыехаў з Парыжа і выступіў на сімпозіуме з прадмовай.
“Разнастайнасць культур з’яўляецца агульначалавечым багаццем, крыніцай заможнасці, якая ўвесь час аднаўляецца ў выніку чалавечай дзейнасці. А мовы – гэта адзін з найбольш каштоўных чалавечых скарбаў. Гэта не толькі сродак перадачы інфармацыі, але і цэлы космас значэнняў, з дапамогай якіх можна тлумачыць свет, ствараць сімвалы і вызначаць каштоўнасці”, – казаў ён.
Чытаць далей...
 
Гэта мова Друк E-mail
27.12.2007 | 14:29 |

Яўген ГУЧОК

* * *

Чужыя словы мне не трэба:
Хапае ўласных сэнсаў мне,
Што йдуць з падвышанага неба
Ў маёй у роднай старане.

Чытаць далей...
 
Кароткi расейска-беларускi слоўнiк фразэалягiзмаў i фразаў Друк E-mail
27.12.2007 | 14:04 |

Юры ПАЦЮПА

Слоўнiк сьцiгуе мэту чыста практычную: дапамагчы беларускiм аўтарам удасканалiць сваю мову. Бо мова зрасейваецца шпаркiм ходам, а яе носьбiты ўсё больш адрываюцца ад народнае традыцыi, зусiм страцiлася традыцыя старабеларуская. Аднак, мова ў часе становiць сабою жывы арганiзм, i каб гэты арганiзм запрацаваў, прыходзiцца зьбiраць яго з кавалкаў i фрагмэнтаў, расьцярушаных праз гады. Слоўнiк скiраваны ня толькi супраць пазычаньняў (пераважна з расейскае мовы), а й супраць непатрэбных наватвораў, якiя апошнiм часам запаланiлi друк i з грунту выяўляюцца тымi ж пазычаньнямi.

Практычнасьць i дзьвюхмоўнасьць слоўнiка выракавала тое, што аўтар не лiчыў патрэбным адрозьнiваць фразэалягiзмы i фразы. Многiя так званыя фразэалягiзмы аднае мовы перакладаюцца на iншую звычайнымi фразамi цi паасобнымi словамi, i наадварот. Матар’ял да слоўнiка браны зь лiтаратурнае мовы на вялiкiм адцiнку (ад ХУI i нават ХУ стст. да пачатку ХХ ст.) дзеля таго, каб паказаць устойлiвасьць i невыпадковасьць фактаў беларускае мовы. Зрэдку аўтар зьвяртаўся да пазьнейшых тэкстаў i блiзкiх яму гаворак в. Дамэйкi Лiдзкага раёну. Беларуская частка слоўнiка, як найважнейшая, распрацоўвалася падрабязьней за расейскую.

Чытаць далей...
 
Беларуская мова ў часе Друк E-mail
27.12.2007 | 13:46 |

1. Сыстэмнасьць мовы

У тым, што мова ёсьць сыстэмаю, пэўна, ніхто не сумняецца. А калі быць дакладнейшым, дык трэба сказаць, што мова – гэта сыстэма сыстэмаў. Яна замыкае ў сабе такія паверхі, як фанэтычны (гучаньне словаў), марфалягічны (будова словаў), сынтаксычны (будова сказаў) і г.д. Праз усе паверхі праходзіць яшчэ адзін, найважнейшы, аспэкт мовы – сэмантычны, ці інакш – сэнсавы.

Мова – найбольш складаная і ўнівэрсальная знакавая сыстэма, якую стварыў чалавек. Нездарма расейскі паэт І. Бродзкі ня верыў у яе тутэйшае паходжаньне і бачыў у мове спараджэньне Боскае волі. Усе іншыя знакавыя сыстэмы: дарожныя знакі, сыгналы, кампутарныя і штучныя чалавечыя мовы – толькі бляклы адбітак мовы натуральнае. Нават музыка, як найвышэйшая складанасьць, што зь цяжкасьцю зьмяшчаецца ў кампутары, што ўяўлялася філёзафам мадэльлю сусьветнае волі, грунтуецца — на чалавечай інтанацыі, на мове. Калі мы прыйдзем у незнаёмы балет, і перад намі ня будзе праграмкі зь яго найменьнем і кароткім зьместам, то я сумняюся, што мы здолеем зразумець мову танца. Значнае часткі малярскіх твораў мы таксама не разумелі б, калі б тыя ня мелі назоваў. Таму чалавечая мова ня толькі найбольш складаная ды ўнівэрсальная, але і найбольш даступная і зразумелая знакавая сыстэма.

Чытаць далей...
 
<< [Першая] < [Папярэдняя] 1 2 3 4 [Наступная] > [Апошняя] >>

Вынікі 46 - 55 з 55
БелСаЭс «Чарнобыль»

НАВЕЙШЫЯ ПУБЛІКАЦЫІ :

Сяргей Панізьнік. Палуба Калюмба
ТВОРЫ | Пісьменнік і час


  Згодна з легендай, якая ходзіць за акіянам, амерыканскі кантынент адкрыў 500 гадоў таму мораплавацель -- нехта народжаны на нашай зямлі у дзяржаве Вялікім Княстве Літоўскім. Наш зямляк, паэт Янка...
Васіль Якавенка: "Пакутны век". Да 10-годдзя выдання
КНІГІ | Нятленнае


Фільм, зняты Уладзімірам Каравацк ім ў 2007 годзе, аб чытацкай канферэнцыі ў Мінску па кнізе-трылогіі беларускага пісьменніка Васіля Якавенкі "Пакутны век", упершыню апублікаванай у 2006-м годзе. Мантаж відэа ў 2017...
Васіль Якавенка: Б’е набатам інерцыя чарнобыльскай безадказнасці!
ДЗЯРЖАВА І МЫ | ПостЧарнобыль


Ён заўжды быў і застаецца чарнобыльцам – ад пачатку нараджэння Зоны. Дзе ў зоне ж адчужэння апынуліся яго родныя Васілевічы. Пасля былі шматлікія падарожжы па забруджаных радыяцыяй раёнах. У 1991-96...
“Крывіцкія руны - ІІ”
КНІГІ | Нятленнае


Крывіцкія руны : вып. ІІ, беларускі культурны мацярык у Латвіі. / уклад., прадм., камент. М. Казлоўскага, С. Панізьніка. - Мінск : Кнігазбор, 2017. - 452 с. ISBN 978-985-7180-05-9. У том выбраных твораў «Крывіцкія...
Глядзець вачыма будучыні
ТВОРЫ | Пісьменнік і час


Шмат гадоў назад у газеце "Голас Радзімы" (№ 50-52, 30 снежня 2004 года) была апублікавана гутарка сябра ГА "МАБ" Веранікі Панізьнік з прафесарам факультэта германістыкі і славістыкі ва ўніверсітэце канадскага горада...
БелАЭС: чаго баіцца МАГАТЭ?
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Беларуская АЭС


Астравецкая АЭС цалкам адпавядае стандартам МАГАТЭ, сцвярджае афіцыйны Менск. Са справаздачаў экспертных місіяў гэтай арганізацыі ў Беларусь, аднак, вынікае іншае. На думку агенцтва, Дзяржатамнагляд Беларусі - няздольны забяспечыць бяспеку...
Ярослав Романчук: Беларусь медленно, но верно избавляется от нефтяного проклятья
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Экалогія


Конфликт с Россией вокруг цены на энергоресурсы избавит Беларусь от нефтяного проклятья и, если не помешает АЭС, вынудит инвестировать в зеленую экономику и в развитие возобновляемых источников энергии. Как заявил...
Правда ли, что на самом деле Путин - богатейший человек в мире?
ДЗЯРЖАВА І МЫ | SOS-паралелі


После 17 лет пребывания у власти российский лидер владеет "состоянием в размере 200 млрд долларов, 58 самолетами и вертолетами, а также 20 дворцами и загородными виллами" "Возможно, российский президент Владимир...
Пралегамены да канструявання беларускага нацыяналізму
АДВЕЧНАЕ | Гістарычны матыў


Анатоль Астапенка У кожнай сучаснай дзяржаве кожнынармальны грамадзянін ад пачатку нацыяналіст. Быць нацыяналістам - гэта нармальны стан чалавека. Чалавека без свайго нацыянальнага пачатку на Зямлі проста не існуе. Кожны нараджаецца альбо...
Творчыя арганізацыі патрабуюць перагляду Пастановы №7
АДВЕЧНАЕ | Гістарычны матыў


ГА "БАЖ", РГА "Беларускі ПЭН-цэнтр", ГА "Саюз беларускіх пісьменнікаў" звярнуліся ў Міністэрства культуры з просьбаю патлумачыць чаму гэтыя арганізацыі не ўвайшлі ў спіс творчых саюзаў. Разам з тым іншыя...
Литвинизм и Белая Русь
АДВЕЧНАЕ | Даследаванні


Вадим ДЕРУЖИНСКИЙ В российской прессе появилась статья минчанина, кандидата политических наук Николая Малишевского (1977 г.р.) «Литвинство и Белая Русь». Автор в традициях сталинизма лишает Беларусь и беларусов права на свою...
РЕАЛЬНАЯ ДЕЙСТВИТЕЛЬНОСТЬ «ПУТИНЛЭНДА»
ДЗЯРЖАВА І МЫ | SOS-паралелі


На Западе много десятилетий тому назад придумали парк аттракционов под названием «Диснейлэнд». Задумка была оригинальна и проста одновременно: каждый обыватель «западного рая» (при наличии небольшого количества «баксов» в кармане)...
Член-карэспандэнт НАН Беларусі Аляксандр Лукашанец прапанаваў меры па падтрымцы беларускай мовы
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


У Беларусі неабходна прыняць меры па падтрымцы нацыянальнай мовы для забеспячэння рэальнага раўнапраўя дзяржаўных моў у сітуацыі двухмоўя, зацверджанага Канстытуцыяй. Такое меркаванне выказаў на прэс-канферэнцыі 17 лютага першы намеснік дырэктара...
Удзельнікі акцыі ў Бабруйску выставілі ўльтыматум уладам
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


У Бабруйску 26 лютага на мітынгу супраць дэкрэту № 3, які адбыўся на цэнтральнай плошчы горада, прыняло ўдзел больш за 1000 чалавек. Распачаў мітынг і быў яго вядоўцам сустаршыня Беларускай...
«Круглый стол» с тремя неизвестными. Чапай думу думает
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


Вопрос о будущем одного человека должен уступить место вопросу о будущем всей страны. Митинг возмущенных «тунеядческим» декретом белорусов завершился мирно, и Александр Лукашенко, улетевший в Сочи, получил возможность спокойно подумать....
Пресловутый «русский мир»
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


Вадим Деружинский   Уважаемые коллеги! Не смог промолчать, видя, какой дурдом вы тут обсуждаете. Некий господин Костян С. И. называет себя «председателем Белорусского славянского комитета». Поскольку славяне - понятие сугубо...
Алег Трусаў. «Гісторыя сярэднявечнай Еўропы (V–XV стагоддзі)» [Паноўлена]
КНІГІ | Нятленнае


Гісторыя - гэта навука аб развіцці чалавечага грамадства. якая вывучае мінулае чалавецтва ва ўсёй яго канкрэтнасці і раз-настайнасці. У сувязі з гэтым гісторыя складаецца з сусветнай (усеагульнай) гісторыі і...
Краснасельскі краязнаўца
АДВЕЧНАЕ | Асоба


Мінае 80 гадоў з дня нараджэння (11.01.1937) Верацілы Міхася, сына Уладзіміра з пасёлка Краснасельскі ў Ваўкавыскім раёне. 40 гадоў прайшло, як я пазнаёміўся з магутным краязнаўцам, дасціпным гумарыстам-фалькларыстам, рэстаўратарам, нумізматыкам,...
если бы Вы стали президентом Беларуси
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


Вадим Дзеружинский ПОЗИЦИЯ. По поводу вопроса "Главный вопрос к Вам: если бы Вы стали президентом Беларуси, то какие бы вы предприняли действия для процветания этой крайне бедной природными ресурсами...
+ + +
Брама сайта | Галоўная старонка


...
Joomla! Ukraine

КОЛЬКІ СЛОЎ НА БРАМЕ САЙТА :

Народ і нацыя: Колькі слоў на Браме сайта
|


Шаноўныя, перад вамі спроба адкрытай і шчырай размовы пра найбольш важнае і надзённае, што даўно паўстала і востра стаіць перад нашым народам, цяпер — асабліва, — ратаваць сябе ў супольнасці, у суладдзі, берагчы і развіваць творчы дух народа і нацыі. Я ведаю, што гэтыя словы і тое, што за імі стаіць, дойдзе далёка не да кожнага розуму,...
Інстытут Нацыянальнай Памяці (ІНП)
|


Памяць народа – перадумова для далейшага яго развіцця ў грамадзянскай супольнасці і выканання ім ролі крыніцы ўлады і крыніцы дзяржаўнасці. Інстытут Нацыянальнай Памяці (ІНП) ёсць грамадзянская ініцыятыва па выяўленні і раскрыцці найвыдатнейшых старонак беларускай гісторыі, абароне этнакультурных каштоўнасцей і выкрыцці злачынстваў супраць свайго народа, калі б яны ні былі ўчыненыя. Ніжэй прыводзяцца і іншыя вытрымкі з палажэння Аргкамітэта...
Joomla! Ukraine

Новыя каментары :

КОЛЬКАСЦЬ ПРАЧЫТАНЫХ СТАРОНАК 
з 1 снежня 2009 года

КОЛЬКАСЦЬ НАВЕДВАЛЬНІКАЎ САЙТА 
mod_vvisit_counter Сёння 1159
mod_vvisit_counter Учора 1557
mod_vvisit_counter На гэтым тыдні 4423
mod_vvisit_counter У гэтым месяцы 31856
Каталог TUT.BY