Реклама в Интернет     "Все Кулички"
  Мы – нацыя!
 
 
Брама сайта arrow АДВЕЧНАЕ arrow Мова

Мова
Наперадзе чарговы перапіс насельніцтва Друк E-mail
06.03.2009 | 15:28 |

Савецкі плакат 1939 г.Задача: беларусам застацца беларусамі!

Заява ГА "Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны"

У Беларусі распачалася кампанія па правядзенні агульнага чарговага перапісу насельніцтва, які пройдзе з 14 па 24 кастрычніка 2009 года.

У сувязі з гэтым ТБМ адзначае наступныя недакладнасці і парушэнні:

Чытаць далей...
 
Эксперты ЮНЕСКО полагают, что белорусский язык находится в опасности Друк E-mail
02.03.2009 | 20:03 |

UNESCOВ 2002 и 2003 годах ЮНЕСКО обратилась к международной группе лингвистов с просьбой разработать рамки для определения жизнеспособности языков. Эта работа была выполнена, и, в соответствии с разработанными экспертами критериями, был составлен атлас «Мировые языки в опасности». Судя по данным ЮНЕСКО, белорусский язык тоже нуждается в спасении.

Чытаць далей...
 
Айчыннае тэлебачанне зробіць яшчэ пяць крокаў да беларускасці Друк E-mail
06.02.2009 | 10:37 |

Фота прэс-службы БТРКЧакаем новых праграм і фільмаў на роднай мове?

Днямі адбылася сустрэча старшыні Таварыства беларускай мовы імя Францыска Скарыны Алега Трусава і старшыні Белтэлерадыёкампаніі Аляксандра Зімоўскага. Пасля яе СМІ гучна затрубілі - айчыннае тэлебачанне значна больш "беларусізуецца". Значыць, прыхільнікі роднай мовы нарэшце дамагліся свайго!

У старшыні БТРК на гэты конт крыху іншае меркаванне - так, сустрэча адбылася па ініцыятыве ТБМ, і па 5 з 7 прапанаваных пунктаў па пашырэнні ўжытку беларускай мовы было дасягнутае пагадненне: "Мы прынялі тыя пункты, якія не супярэчаць палітыцы нашых тэлеканалаў. Але ніякіх ультыматумаў ніхто не ставіў, сустрэча праходзіла як нармальнае рабочае абмеркаванне. І нават калі б ТБМ звярнулася да нас раней, вынік быў бы такі ж - бо павелічэнне колькасці беларускамоўных праектаў было ў нашых планах".

Чытаць далей...
 
Школа ці шкода? Шкода!.. Друк E-mail
17.01.2009 | 21:13 |
Школа ці шкода? I гэты абсурдны эксперымент над дзецьмі называецца «рэформа»

Скажам проста, без рэверансаў: замест таго, каб ступіць крок наперад, як гэта павінна быць пры рэформах, наша школа насамрэч зрабіла два крокі назад. Гэтая зусім марная прыдумка ставіць сябе адразу ў супрацьлеглую якасць - у антырэформу, псеўдарэформу, якая, не ліквідавала ранейшыя памылкі і паспешліва робіць новыя...

Дарагая эканомія

У новай "рэформе", абрынутай на нашу школу, кідаюцца ў вочы некалькі істотных хібаў.

Ненавуковасць. Ні ў беларускай, ні ў сусветнай педагогіцы не знойдзеце вы абгрунтавання шкоднасці ці малаэфектыўнасці профільнага, паглыбленага навучання. Яшчэ ў 1999 годзе навукоўцы параўноўвалі замежны досвед сярэдняй школы з нашым і прыйшлі да пераканання, што і ў беларускай школе магчымы адыход ад дзяржаўнай манаполіі і стымуляванне новых мадэляў школы; імкненне да еўрастандартаў і эквівалентнасці дакументаў аб агульнай адукацыі; інтэнсіўная спецыялізацыя асобных школ у адпаведнасці з актуальнымі грамадскімі і выхаваўчымі мэтамі; цеснае адзінства школьнай і тэхналагічнай падрыхтоўкі аж да рэалізацыі політэхнічнага навучання.

Гэтым навукова вывераным прынцыпам супярэчаць сённяшнія змены.

Чытаць далей...
 
Антынацыянальную палітыку за лозунгамі не схаваеш Друк E-mail
18.12.2008 | 13:37 |

Леанід ЛычЗацяжны характар дзяржаўнай антынацыянальнай палітыкі ў сферы духоўнага жыцця краіны самым адмоўным чынам уплывае на этнічную самасвядомасць яе тытульнага народа - беларусаў. Шматгадовая русіфікацыя спрычынілася да таго, што ў абсалютнай большасці сучасных беларускіх сем'яў не гучыць беларуская мова. Не чуюць ці мала чуюць яе ў дашкольных, школьных установах, універсітэтах, гімназіях, каледжах, ліцэях, вучылішчах прафесійна-тэхнічнага профілю, па радыё і тэлебачанні, падчас правядзення афіцыйных святочных, агітацыйна-прапагандысцкіх, культурна-асветніцкіх мерапрыемстваў, паказу драматычных, оперных спектакляў, дэманстрацыі кіно, выступленняў эстрадных спевакоў і г.д. Словам, свядома, планава, на дзяржаўным узроўні робіцца ўсё, каб беларус не адчуваў сябе беларусам, хаця і жыве ён не на чужыне, а ў роднай бацькоўскай хаце.

Чытаць далей...
 
Пухавіцкі раён: стан адукацыі Друк E-mail
29.10.2008 | 16:49 |

Алесь ЛозкаВясной 2008 года па ініцыятыве грамадскага дзеяча і пісьменніка Васіля Якавенкі ў школах Пухавіцкага раёна Менскай вобласці праводзілася анкетаванне. Кіраўніцтву адукацыйных устаноў прапаноўвалася адказаць на некаторыя пытанні, звязаныя з дзейнасцю школы ў беларускамоўным рэчышчы. Да гонару раённага кіраўніцтва па адукацыі мерапрыемства было падтрымана ім і ініцыятыўная група атрымала неабходныя звесткі ад 36 школ. Нягледзячы на тое, што адказнымі за інфармацыю былі кіраўнікі ўстаноў, нам няма асаблівых падстаў для недаверу, пытанні ж былі не правакацыйнымі.

Як выявілася, у раёне функцыянуе 8 школ з рускай мовай навучання і 28 - з беларускай. Як і ўсюды ў Беларусі, найбольш вялікія ўстановы размешчаны ў горадзе, гарадскіх пасёлках і вялікіх вёсках. Гэта - у раённым цэнтры адзіная гімназія (656 дзяцей) і чатыры СШ (611+729+436+451), а таксама школы ў Дружным (926), Свіслачы (477), Рудзенску (334) і Праўдзінску (245). Аднак трэба заўважыць, што на Пухавіччыне навучаецца па-беларуску амаль 47,3 % школьнікаў, а гэта перавышае адпаведныя агульнастатыстычныя паказчыкі па Беларусі (20,9%) і вобласці (36,4%), якая займае лідыруючае становішча. Гэта ж не Магілёўская вобласць, дзе па-беларуску навучалася 17.9%, і не Гомельская (17%). Шкада, што ў нас няма звестак аб наборы ў першыя класы, якія добра характарызуюць перспектыву.

Чытаць далей...
 
Васіль Якавенка "УЦІСК І РАЗБУРЭННЕ" Друк E-mail
08.06.2008 | 11:37 |
Або Як Мінадукацыі Рэспублікі Беларусь выконвае рэкамендацыі ЮНЕСКА аб захаванні і далейшым развіцці мовы карэннага насельніцтва
Год таму стаяла такое ж сонечнае, лагоднае і цёплае лета. У Доме літаратара на Фрунзе 5 у Мінску, дзе праходзіў Міжнародны сімпозіум  аб разнастайнасці моў і культур у кантэксце глабалізацыі, было таксама шмат цеплыні і не меней даверу, сардэчнасці ва ўзаемаадносінах гасцей і гаспадароў гэтага найважнага форума, які правадзіўся пад эгідай ЮНЕСКА і ў якім прымалі ўдзел вучоныя, мовазнаўцы, культуролагі, гісторыкі, філосафы ды, само сабой, літаратары больш чым з 20 краін свету. Сам пан Каіціра Мацуура, Генеральны дырэктар арганізацыі ААН па адукацыі, навуцы, культуры (ЮНЕСКА), прыехаў з Парыжа і выступіў на сімпозіуме з прадмовай.
“Разнастайнасць культур з’яўляецца агульначалавечым багаццем, крыніцай заможнасці, якая ўвесь час аднаўляецца ў выніку чалавечай дзейнасці. А мовы – гэта адзін з найбольш каштоўных чалавечых скарбаў. Гэта не толькі сродак перадачы інфармацыі, але і цэлы космас значэнняў, з дапамогай якіх можна тлумачыць свет, ствараць сімвалы і вызначаць каштоўнасці”, – казаў ён.
Чытаць далей...
 
Гэта мова Друк E-mail
27.12.2007 | 14:29 |

Яўген ГУЧОК

* * *

Чужыя словы мне не трэба:
Хапае ўласных сэнсаў мне,
Што йдуць з падвышанага неба
Ў маёй у роднай старане.

Чытаць далей...
 
Кароткi расейска-беларускi слоўнiк фразэалягiзмаў i фразаў Друк E-mail
27.12.2007 | 14:04 |

Юры ПАЦЮПА

Слоўнiк сьцiгуе мэту чыста практычную: дапамагчы беларускiм аўтарам удасканалiць сваю мову. Бо мова зрасейваецца шпаркiм ходам, а яе носьбiты ўсё больш адрываюцца ад народнае традыцыi, зусiм страцiлася традыцыя старабеларуская. Аднак, мова ў часе становiць сабою жывы арганiзм, i каб гэты арганiзм запрацаваў, прыходзiцца зьбiраць яго з кавалкаў i фрагмэнтаў, расьцярушаных праз гады. Слоўнiк скiраваны ня толькi супраць пазычаньняў (пераважна з расейскае мовы), а й супраць непатрэбных наватвораў, якiя апошнiм часам запаланiлi друк i з грунту выяўляюцца тымi ж пазычаньнямi.

Практычнасьць i дзьвюхмоўнасьць слоўнiка выракавала тое, што аўтар не лiчыў патрэбным адрозьнiваць фразэалягiзмы i фразы. Многiя так званыя фразэалягiзмы аднае мовы перакладаюцца на iншую звычайнымi фразамi цi паасобнымi словамi, i наадварот. Матар’ял да слоўнiка браны зь лiтаратурнае мовы на вялiкiм адцiнку (ад ХУI i нават ХУ стст. да пачатку ХХ ст.) дзеля таго, каб паказаць устойлiвасьць i невыпадковасьць фактаў беларускае мовы. Зрэдку аўтар зьвяртаўся да пазьнейшых тэкстаў i блiзкiх яму гаворак в. Дамэйкi Лiдзкага раёну. Беларуская частка слоўнiка, як найважнейшая, распрацоўвалася падрабязьней за расейскую.

Чытаць далей...
 
Беларуская мова ў часе Друк E-mail
27.12.2007 | 13:46 |

1. Сыстэмнасьць мовы

У тым, што мова ёсьць сыстэмаю, пэўна, ніхто не сумняецца. А калі быць дакладнейшым, дык трэба сказаць, што мова – гэта сыстэма сыстэмаў. Яна замыкае ў сабе такія паверхі, як фанэтычны (гучаньне словаў), марфалягічны (будова словаў), сынтаксычны (будова сказаў) і г.д. Праз усе паверхі праходзіць яшчэ адзін, найважнейшы, аспэкт мовы – сэмантычны, ці інакш – сэнсавы.

Мова – найбольш складаная і ўнівэрсальная знакавая сыстэма, якую стварыў чалавек. Нездарма расейскі паэт І. Бродзкі ня верыў у яе тутэйшае паходжаньне і бачыў у мове спараджэньне Боскае волі. Усе іншыя знакавыя сыстэмы: дарожныя знакі, сыгналы, кампутарныя і штучныя чалавечыя мовы – толькі бляклы адбітак мовы натуральнае. Нават музыка, як найвышэйшая складанасьць, што зь цяжкасьцю зьмяшчаецца ў кампутары, што ўяўлялася філёзафам мадэльлю сусьветнае волі, грунтуецца — на чалавечай інтанацыі, на мове. Калі мы прыйдзем у незнаёмы балет, і перад намі ня будзе праграмкі зь яго найменьнем і кароткім зьместам, то я сумняюся, што мы здолеем зразумець мову танца. Значнае часткі малярскіх твораў мы таксама не разумелі б, калі б тыя ня мелі назоваў. Таму чалавечая мова ня толькі найбольш складаная ды ўнівэрсальная, але і найбольш даступная і зразумелая знакавая сыстэма.

Чытаць далей...
 
<< [Першая] < [Папярэдняя] 1 2 3 4 [Наступная] > [Апошняя] >>

Вынікі 46 - 55 з 55
БелСаЭс «Чарнобыль»

НАВЕЙШЫЯ ПУБЛІКАЦЫІ :

Глядзець вачыма будучыні
ТВОРЫ | Пісьменнік і час


Шмат гадоў назад у газеце "Голас Радзімы" (№ 50-52, 30 снежня 2004 года) была апублікавана гутарка сябра ГА "МАБ" Веранікі Панізьнік з прафесарам факультэта германістыкі і славістыкі ва ўніверсітэце канадскага горада...
БелАЭС: чаго баіцца МАГАТЭ?
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Беларуская АЭС


Астравецкая АЭС цалкам адпавядае стандартам МАГАТЭ, сцвярджае афіцыйны Менск. Са справаздачаў экспертных місіяў гэтай арганізацыі ў Беларусь, аднак, вынікае іншае. На думку агенцтва, Дзяржатамнагляд Беларусі - няздольны забяспечыць бяспеку...
Ярослав Романчук: Беларусь медленно, но верно избавляется от нефтяного проклятья
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Экалогія


Конфликт с Россией вокруг цены на энергоресурсы избавит Беларусь от нефтяного проклятья и, если не помешает АЭС, вынудит инвестировать в зеленую экономику и в развитие возобновляемых источников энергии. Как заявил...
Правда ли, что на самом деле Путин - богатейший человек в мире?
ДЗЯРЖАВА І МЫ | SOS-паралелі


После 17 лет пребывания у власти российский лидер владеет "состоянием в размере 200 млрд долларов, 58 самолетами и вертолетами, а также 20 дворцами и загородными виллами" "Возможно, российский президент Владимир...
Пралегамены да канструявання беларускага нацыяналізму
АДВЕЧНАЕ | Гістарычны матыў


Анатоль Астапенка У кожнай сучаснай дзяржаве кожнынармальны грамадзянін ад пачатку нацыяналіст. Быць нацыяналістам - гэта нармальны стан чалавека. Чалавека без свайго нацыянальнага пачатку на Зямлі проста не існуе. Кожны нараджаецца альбо...
Творчыя арганізацыі патрабуюць перагляду Пастановы №7
АДВЕЧНАЕ | Гістарычны матыў


ГА "БАЖ", РГА "Беларускі ПЭН-цэнтр", ГА "Саюз беларускіх пісьменнікаў" звярнуліся ў Міністэрства культуры з просьбаю патлумачыць чаму гэтыя арганізацыі не ўвайшлі ў спіс творчых саюзаў. Разам з тым іншыя...
Литвинизм и Белая Русь
АДВЕЧНАЕ | Даследаванні


Вадим ДЕРУЖИНСКИЙ В российской прессе появилась статья минчанина, кандидата политических наук Николая Малишевского (1977 г.р.) «Литвинство и Белая Русь». Автор в традициях сталинизма лишает Беларусь и беларусов права на свою...
РЕАЛЬНАЯ ДЕЙСТВИТЕЛЬНОСТЬ «ПУТИНЛЭНДА»
ДЗЯРЖАВА І МЫ | SOS-паралелі


На Западе много десятилетий тому назад придумали парк аттракционов под названием «Диснейлэнд». Задумка была оригинальна и проста одновременно: каждый обыватель «западного рая» (при наличии небольшого количества «баксов» в кармане)...
Член-карэспандэнт НАН Беларусі Аляксандр Лукашанец прапанаваў меры па падтрымцы беларускай мовы
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


У Беларусі неабходна прыняць меры па падтрымцы нацыянальнай мовы для забеспячэння рэальнага раўнапраўя дзяржаўных моў у сітуацыі двухмоўя, зацверджанага Канстытуцыяй. Такое меркаванне выказаў на прэс-канферэнцыі 17 лютага першы намеснік дырэктара...
Удзельнікі акцыі ў Бабруйску выставілі ўльтыматум уладам
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


У Бабруйску 26 лютага на мітынгу супраць дэкрэту № 3, які адбыўся на цэнтральнай плошчы горада, прыняло ўдзел больш за 1000 чалавек. Распачаў мітынг і быў яго вядоўцам сустаршыня Беларускай...
«Круглый стол» с тремя неизвестными. Чапай думу думает
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


Вопрос о будущем одного человека должен уступить место вопросу о будущем всей страны. Митинг возмущенных «тунеядческим» декретом белорусов завершился мирно, и Александр Лукашенко, улетевший в Сочи, получил возможность спокойно подумать....
Пресловутый «русский мир»
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


Вадим Деружинский   Уважаемые коллеги! Не смог промолчать, видя, какой дурдом вы тут обсуждаете. Некий господин Костян С. И. называет себя «председателем Белорусского славянского комитета». Поскольку славяне - понятие сугубо...
Алег Трусаў. «Гісторыя сярэднявечнай Еўропы (V–XV стагоддзі)»
КНІГІ | Нятленнае


Гісторыя - гэта навука аб развіцці чалавечага грамадства. якая вывучае мінулае чалавецтва ва ўсёй яго канкрэтнасці і раз-настайнасці. У сувязі з гэтым гісторыя складаецца з сусветнай (усеагульнай) гісторыі і...
Краснасельскі краязнаўца
АДВЕЧНАЕ | Асоба


Мінае 80 гадоў з дня нараджэння (11.01.1937) Верацілы Міхася, сына Уладзіміра з пасёлка Краснасельскі ў Ваўкавыскім раёне. 40 гадоў прайшло, як я пазнаёміўся з магутным краязнаўцам, дасціпным гумарыстам-фалькларыстам, рэстаўратарам, нумізматыкам,...
если бы Вы стали президентом Беларуси
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Палітыка


Вадим Дзеружинский ПОЗИЦИЯ. По поводу вопроса "Главный вопрос к Вам: если бы Вы стали президентом Беларуси, то какие бы вы предприняли действия для процветания этой крайне бедной природными ресурсами...
+ + +
Брама сайта | Галоўная старонка


...
Бунтоўны дух мысляра
ТВОРЫ | Водгук, рэцэнзія


Я ведаю паэта Яўгена Гучка ўжо не адзін дзясятак гадоў. Чалавек ён чысцейшага сэрца, высокіх дум і парыванняў, неадступны і пранікнёны патрыёт сваёй роднай зямлі. Эрудыт, мысляр... А ў той...
Гісторыкі патлумачылі расейскаму шавіністу, калі з’явілася беларуская мова
АДВЕЧНАЕ | Даследаванні


Дырэктар Расейскага інстытуту стратэгічных дасьледаваньняў Леанід Рашэтнікаў заявіў, што «беларуская мова была створаная пастановай пасяджэньня аргбюро ЦК ВКП(б)». Пры гэтым ён спаслаўся на расейскую газэту «Правда» за 1926 год, паведамляе...
Сенсационное выступление экс-помощника Лукашенко
ДЗЯРЖАВА І МЫ | Эканоміка


Кирилл Рудый призвал защитить бизнес от силового давления государства. Экономика сегодня падает не из-за реформ, а из-за того, что их нет. Силовая реакция на кризис усугубляет его. Появляются проблемы, вызванные...
Joomla! Ukraine

КОЛЬКІ СЛОЎ НА БРАМЕ САЙТА :

Народ і нацыя: Колькі слоў на Браме сайта
|


Шаноўныя, перад вамі спроба адкрытай і шчырай размовы пра найбольш важнае і надзённае, што даўно паўстала і востра стаіць перад нашым народам, цяпер — асабліва, — ратаваць сябе ў супольнасці, у суладдзі, берагчы і развіваць творчы дух народа і нацыі. Я ведаю, што гэтыя словы і тое, што за імі стаіць, дойдзе далёка не да кожнага розуму,...
Інстытут Нацыянальнай Памяці (ІНП)
|


Памяць народа – перадумова для далейшага яго развіцця ў грамадзянскай супольнасці і выканання ім ролі крыніцы ўлады і крыніцы дзяржаўнасці. Інстытут Нацыянальнай Памяці (ІНП) ёсць грамадзянская ініцыятыва па выяўленні і раскрыцці найвыдатнейшых старонак беларускай гісторыі, абароне этнакультурных каштоўнасцей і выкрыцці злачынстваў супраць свайго народа, калі б яны ні былі ўчыненыя. Ніжэй прыводзяцца і іншыя вытрымкі з палажэння Аргкамітэта...
Joomla! Ukraine

Новыя каментары :

КОЛЬКАСЦЬ ПРАЧЫТАНЫХ СТАРОНАК 
з 1 снежня 2009 года

КОЛЬКАСЦЬ НАВЕДВАЛЬНІКАЎ САЙТА 
mod_vvisit_counter Сёння 282
mod_vvisit_counter Учора 1097
mod_vvisit_counter На гэтым тыдні 1380
mod_vvisit_counter У гэтым месяцы 24822
Каталог TUT.BY